Harfe Göre : a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Sözlük
  1. harname - gündelik anlamları...

    Online Gündelik - Türkçe Sözlük

    harname

    1) şeyhi'nin bir mesnevisidir. türk hiciv ve mizah edebiyatının basyapitidir.

    bu eserde, zamanının osmanlı sultanları olan çelebi sultan mehmed ve ıkinci murad hana nasihat etmektedir. padisahlara; cömertlik, adalet, dine bağlılık ve hizmetin yakıştığını söyler. aruz vezni ile yazılmış olan harname, dört kısımdan meydana gelir.

    ılk on iki beyti tevhid ve naattır. yirmi altı beytlik kısmı padisahi över. bundan sonraki kısımda ise, esas konuya geçerek; semiz, besili bir öküzün boynuzlarına imrenen caresiz bir eşeğin, boynuz aramaya gidip, başına cesitli olaylar geldikten sonrea iki kulağı da kesilmiş olarak geri dönüşünü anlatır.

    şeyhi, bu küçük mesnevisinde; mesnevide bulunması gereken bütün özellikleri göstermiştir. tasvirlerin çok canlı oluşu, nezaket, incelik, mükemmel alay ediş yetenegi ile türk mizah ve hiciv edebiyatında unutlmaz bir yer almıştır.

    2) bu mesnevide insani zaaflar hicvedilmistir..eserin kahramanı bir eşektir.hakettiğinden fazlasını ister.çayırda gördüğü öküzlere özenir.onlar gibi olmayı ister. fakat bu hatasının sonunda kulaklarından ve kuyruğundan olur

    insanların imkanlar bakımından eşit olmadıkları,kiminin doğuştan imtiyazlı olduğu, kiminin ise ne yapsa yoksulluktan kurtulamadığı ana fikrinden hareketle seyhi şu mesajı verir:

    herşeyin mutlaka bir bedeli vardır.

    3) hikaye şöyledir:



    bir eşek var idi zaif ü nizar

    yük elinden katı şikeste vü zar



    gah odundu vü gah suda idi

    dün ü gün kahr ile kısuda idi

    .........

    arkasından alınsa palanı

    sanki it artığıydı kalanı



    birgün ıssı ider himayet ana

    yani kim gösterir inayet ana



    aldı palanını vü saldı ota

    otlayarak biraz yürüdü öte



    gördü otlatda yürür öküzler

    odlu gözler ü gerlü göğüzler

    .........

    boynuzı bazısının ay bigi

    kiminün halka halka yay bigi

    ........

    var idi bir eşek firasetlü

    hem ulu yollu hem kisayetlü



    ol ulu katına bu miskin har

    vardı yüz sürdü dedi ey server

    .........





    bugün otlakda gördüm öküzler

    gerüben yürür idi göğüzler



    yok mudur gökde bizim ıldızımız

    k’olmadı yeryüzünde boynuzumuz

    ........

    böyle cevab verdi pir eşek

    k’ey bela bendine esir eşek



    dün ü gün arpa buğday işlerler

    anı otlayıp anı dişlerler



    bizim ulu işimiz odundur

    od uran içimize o dundur

    .........

    gezerek gördü bir göğermiş ekin

    sanki dutardı ol ekin ile kin



    yiyerek toydı karnı çağnadı

    yuvalandı vü biraz ağnadı



    çıkarır har çün enkerü’l-esvat

    ekin ıssına arz olur arasat



    ağaç elinde azm-i rah etdi

    tarlasını göricek ah etdi



    yüreği soğumadı söğmeg ile

    olımadı eşeği döğmeg ile



    bıçağını çekdi kodı ayruğunu

    kesdi kulağını vü kuyruğunu



    uğrayu geldi pir eşek nagah

    sordı halini kıldı derd ile ah



    batıl isteyü hakdan ayrıldım

    boynuz umdum kulakdan ayrıldım

  2. Gündelik Sözlük

Sözlük