Harfe Göre : a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Sözlük
  1. filistin kurtulus orgutu - gündelik anlamları...

    Online Gündelik - Türkçe Sözlük

    filistin kurtulus orgutu

    1) 70'li yillarin ortalarindan itibaren giderek daha da uzlasmaci bir noktaya suruklense de fko bugun hala filistinlilerin en genis kesiminin destegine sahip orgutlenmedir. lideri yasser arafat tir.

    el fetih 'in orgutlenmesi ve hizli gelisimi misir 'in devlet baskani gbkz:nasir 'in dikkatini cekiyor ve kendi denetimi disinda orgutlenen bu gucu engellemeye calisiyordu. nasir'in cagrisi uzerine ocak 1964'de yapilan toplantida arap birligi'nde filistin temsilciligine nasir'in destekledigi gbkz:ahmed+sukayri secildi.

    sukayri'ye filistinlileri temsil edecek bir siyasal orgut kurma gorevi verildi. filistin mucadelesini denetimleri altinda tutmak isteyen arap devletlerinin olusturdugu filistin ulusal konseyi 2 haziran 1964'te kudus'te filistin kurtulus orgutu 'nun kurulusunu ilan etti.

    filistin ulusal konseyi misir, suriye, urdun, katar, kuveyt ve irak hukumetleri tarafindan secilmis olan 242 uyeden olusuyordu. baskanligina ahmad sukayri'nin secildigi fko'ye bagli olarak, eylul ayinda toplanan arap zirvesinde, arap ordularinda gorev yapan filistinlilerden filistin kurtulus ordusu kurulmasi karari alindi.

    filistin kurtulus ordusu'nu olusturan dort tugay misir, irak ve suriye'de bulunmaktaydi. bu tugaylar bulunduklari arap ulkeleri tarafindan egitilip silahlandirilmisti.

    fko bu tugaylari bulunduklari arap ulkelerinden izin almadan kullanamiyordu.

    arap ulkeleri ve nasir in filistin mucadelesini kendilerine bagimli kilmayi amaclayan bu politikalari uzerine, el fetih kadrolari silahli mucadeleyi baslatma karari alarak 1964 yili sonunda urdun nehrinin bati yakasina bati seria'ya yerlesti.

    1 ocak 1965'de israil'in urdun nehrinin yatagini degistirmek icin insa ettigi tesislere yonelik ilk saldirisini gerceklestirerek silahli mucadeleyi baslatti.

    suriye 'nin bu donemde topraklarini kullanma izni vererek el fetih 'i desteklemesi, gerillanin etkinligini kisa surede arttirdi.

    el-fetih'in yuruttugu gbkz:gerilla mucadelesinin filistin ve arap halki arasinda sempatiyle karsilandigi bu donemde haziran 1967'de, arap ulkelerinin buyuk bir yenilgi aldigi alti gun savasi yasandi.

    israil gazze seridi, sina yarimadasi ve bati seria 'nin tumunu kontrolu altina aldi. suriye'nin golan tepeleri ni ilhak etti.

    bu savas sonunda teknik acidan guclu, abd emperyalizminin destegindeki israil'in, duzenli cephe savasiyla ve kendi orgutlerini kurmus filistinlilerin katkisi olmadan yenilemeyecegi gercegi netlesmisti.

    boylece o gune kadar el fetih 'e karsi olan gbkz:nasir, arafat ile yakinlasmaya basladi. alti gun savasindan sonra el-fetih savastan onceki sinirlarda eylemlerini yogunlastirirken ilk kez bildirilerinde kendi ismini kullanmaya basladi.

    bildirisinde "bugun filistin halki kendi kaderini ellerine almaya karar vermistir." diyordu.

    arap rejimleri tarafindan gbkz:filistin mucadelesini denetim altinda tutmak amaciyla kurulmus olan filistin ulusal konseyi ve fko 'nun yurutme organlarinda asraf temsilcileri ile arap rejimlerine yakinliklari ile bilinen burjuvazinin temsilcileri esit agirlikla temsil edilmekteydi.

    baslattigi silahli mucadeleyle filistinliler ve arap halklari icinde buyuk prestij toplamaya baslayan el fetih 1967'deki alti gun savasi 'ndan sonra arap devletlerinin denetiminde olan filistin ulusal konseyi'ne katilarak kontrolu ele gecirme karari aldi.

    temmuz 1967'de toplanan konsey'de el-fetih'in agirligini koymasiyla konsey baskanligi'na sukayri'nin yerine "komunist" olmakla suclandigi icin urdun'e sokulmayan avukat yahya hummuda secildi.

    bu tarihten sonra silahli eylemlerini yogunlastiran el-fetih'e karsi genis bir operasyon baslatan israil ordusu el-kaneme multeci kampina saldirdi. el-fetih saldiri karsisinda geri cekilmedi. kampta yasayan sivillerin de destegini alarak israil'e karsi direndi. bir gun suren savas sonucunda israil ordusu geri cekilmek zorunda kaldi. el-fetih'in gosterdigi bu basari filistin ve arap halklari arasindaki prestijini ve destegini daha da buyuttu.

    el-fetih'in basarilarini goren arap devletleri de filistin uzerindeki etkilerini korumak icin kendi denetimlerinde gerilla orgutleri kurmaya basladilar. suriye, halk kurtulus savasi onculeri orgutu ve onun askeri orgutlenmesi olan saika (yildirim)'yi; 1968 yilinda urdun, bati yakasi, suriye ve kuveyt'ten baas temsilcileri toplanarak baas partisi'nin birlesik filistin orgutu'nu; irak baas yonetimi ise arap kurtulus cephesi'ni kurdu.

    subat 1969'da toplanan filistin ulusal konseyi'ne gerilla orgutleri de katildi. toplantida artik filistin ulusal meclisi gorevini ustlenecek olan orgutte temsilcilik oranlari belirlendi. buna gore, 105 kisi olan meclisin 33 uyesinin el fetih, 12'sinin filistin halk kurtulus cephesi, 12'sinin saika, 11'inin fko'nun eski yurutme kurulu, bes'inin fko'nun askeri orgutlenmesi filistin kurtulus ordusu, bir'inin fko'nun ulusal fonu, uc'unun ogrenci, isci ve kadin orgutlerinin temsilcilerinden, 28'inin ise bagimsizlar arasindan secilmesine karar verildi.

    bu temsil sistemine itiraz eden fhkc butun orgutlerin esitlik temeli uzerinde temsil edilmesi gerektigini savunmus ve meclise girmeyi reddetmistir. fakat cogu durumda toplantilara katilmistir. boylece ulusal meclis, filistin parlamentosu niteliginde ancak buyuk oranda temsili bir organ islevi goren yapiya burunmus oldu.

    ayni toplantida ulusal meclis yasar arafat'i da fko baskanligina secti.


    gerilla orgutlerinin fko icinde yer almasiyla fko'nun eski yapisi da degiserek arap devletlerinin dogrudan denetimi altindan cikmis oldu.

    kasim 1973'de cezayir 'de toplanan arap zirvesi, fko'yu filistin halkinin tek mesru temsilcisi kabul eden bir karar aldi. gbkz:urdun krali huseyin bu karari tanimadi.

    ekim 1974'te bu kez rabat 'ta toplanan arap zirvesi'nde kral huseyin de ikna edilerek fko filistin halkinin tek mesru temsilcisi olarak kabul edildi. boylece arafat'a birlesmis milletler'in kapisi da acilirken el-fetih bu tarihlerden itibaren gerilla eylemlerine son verdi ve arafat filistin sorununun cozumunu diplomasi masalarinda aramaya basladi.

    fko'nun en ust organi filistin parlamentosu'na es deger olan ulusal konsey 'dir. ulusal konsey silahli orgutlerin, mesleki orgutlerin, yasamin her alaninda onde gelen filistinlilerin, filistin birliklerinin katilimi ile olusturulur. dogrudan secimler araciligiyla olusturulmasa da bu konsey ile hedeflenen filistin halkinin mumkun olan en genis temsilinin saglanmasidir. konsey;

    - fko'nun politika ve programlarini belirleyen en ust organdir.

    - ulusal konsey'in uye sayisi ilk uc toplantida 400 iken calisma kosullarinin kolaylastirilmasi amaciyla daha sonra 100 ve 180'e dusurulmustur.

    - 1973 yilinda fko onderligine danisma gorevi ustlenen merkez konsey olusturulmustur. merkez konsey'in yapisi ulusal konsey'in bilesimini yansitmaktadir. merkez konsey'de el-fetih'den dort, saika, fhkc, fdhkc, arap kurtulus cephesi'nden iki'ser, sendika ve mesleki birliklerden alti ve bagimsizlardan bes temsilci vardir.

    - ulusal konsey bakanlar kurulu islevini yerine getiren yurutme kurulu'nu secer.

    fko yurutme kurulu, uyeleri ve alt kurumlari ile kamplarda ve cesitli arap ulkelerinde yasayan filistin halkinin egitim, ekonomik, saglik, haberlesme vb. sorunlarini cozmek icin onemli adimlar atmistir.

    bunlardan;

    halk orgutlenmeleri; filistinli isci ve meslek sahiplerinin gunluk sorunlariyla ilgilenir. sendikalar kurar. sendikalar konseyde temsil edilir. ekonomik ve politik alanda mucadeleye yardimci olur.

    saglik hizmetleri; filistin kizilhac dernegi (fhkd) kurulmustur. cesitli arap ulkelerinde tam donanimli hastaneler, koylerde klinikler, multeci kamplarinda en az bir klinik kurulmustur.

    egitim; filistinli cocuklar icin egitim programlari hazirlanmistir. okul cagindaki filistinli cocuklarin %38'ine makul fiyatlarla egitim olanaklari saglanmistir. filistinlilerin egitimi ve egitim malzemelerinin saglanmasi icin fko planlama merkezi egitim bolumu kurulmustur. cocuk yuvalari insa edilmistir.

    haberlesme; filistin devrimi isimli bir gazete, haber ajansi, arastirma merkezi (kitaplik, arsiv ve filistin ile ilgili calisma bolgelerinin bulundugu bir kurum) vardir. kitap basar, aylik filistin olaylari isimli entelektuel bir dergi yayinlar.

    fko gbkz:sehit cocuklarinin sorumlulugunu da yuklenmistir. samed vakfi araciligi ile yetimlere, ailesi bulunmayan cocuklara mesleki egitim vermektedir. kamplarda yasayanlara esya, elbise vb. yardimlar saglar.

    kadinlarin orgutlendigi ve 15 000'dan fazla uyesi olan filistinli kadinlar genel birligi, filistin parlamentosunda 12 uye ile temsil edilmektedir. fko'nun mucadelesinin her alaninda kadinlar etkin bir rol oynarlar. tum dunyadaki kadinlarla ilgili toplantilara katilmaktadirlar.

    fko bir orgut olarak devlet olma asamasina gelmis bir yapi gorunumundedir.

    kurum, uyeleri ve orgutlulukleriyle filistin ve disindaki kitlelerin sorunlariyla ilgilenip cozumler uretmekte, kararlar almaktadir. orgutluluklerin olmadigi alanlarda orgutlenmeler kurup halki orgutlemektedir.

    el-fetih'in fko icinde en buyuk ve organize guc olmasi fko'nun politikalarinin belirlenmesine de yansimistir.

    kucuk burjuva milliyetci cizgi fko icinde politikalari belirleyen hakim cizgi olmustur. farkli cizgilerden degisik orgutlerin biraraya gelmesi zaman zaman fko'yu bolunmenin esigine kadar getirmistir. arafat'in uzlasmaci cizgisine karsi devrimci bir muhalefet her zaman varolmustur. ancak fko icinde arafat'in belirleyiciligini asmak bugune kadar mumkun olamamistir. onderligi kucuk burjuva milliyetci olmasina ragmen yine de fko belli bir surece kadar savasan orgutlerin cephesiydi. bu pratikte boyle sekillenmekteydi.

    2) turkiye cumhuriyeti sinirlari dahilinde bagimsiz bir ulke mucaddelesi yurutselerdi bolucu terorist olarak adlandirilacak olan ancak ayni seyi baska bir ulkenin topraklarinda yuruttugu icin kurtulus savascilari adi verilen orgut.

  2. Gündelik Sözlük

Sözlük