Harfe Göre : a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Sözlük
  1. irak - gündelik anlamları...

    Online Gündelik - Türkçe Sözlük

    irak

    1) mezopotamya´da bugünkü irak´in güneyi ile kuzeyi ve suriye´nin bir bölümünü içine alan bölgede sümerler bin yil hüküm sürdü.

    bu durum, baskenti ninava (musul ) olan asur devleti´nin kurulusuna kadar devam etti. güneyde ise babil imparatorlugu kurulus yillarini yasiyordu. ıranlilarin darbeleri karsisinda asur devleti dagildi. babil güçlenerek bölgeye akdeniz´e kadar hakim oldu. daha sonra ülke sirasi ile ıranlilarin, makedonlar'in ve bizanslilar'in egemenligine girdi.

    ülke, 637´de müslümanlar tarafindan alindi. irak, dördüncü halife ali tarafindan hilafetin merkezi durumuna getirildi. bu dönemde baskent medine´den kufa´ya tasindi. emevi devleti´nin çöküsünden sonra 749´da ülke abbasi devleti´nin merkezi durumuna geldi. bagdat yeni devletin baskenti olarak halife abu caffer el-mansur tarafindan insaa edildi. halife harun el-resid´in çocuklari emin ve mamun´un kavgasinda mamun´un farisilerin yardimi ile bagdat´i ele geçirmesi üzerine ıranlilar´in nüfuzu bagdat ve ülke yönetiminde artti. mamun, durumu dengelemek için türk unsurlarini hilafet merkezine ve devlet yönetimine yaklastirdi. ülkede türk nüfuzu, annesi türk olan halife mu´tasim (813-833) döneminde zirveye ulasti.

    daha sonraki dönemlerde abbasi halifesi ile birlikte türk hakaninin adi hutbelerde okunmaya baslandi. devletin yönetimi artik fiilen türklere geçti. ülke 1055-1200 tarihleri arasinda selçuklularin hakimiyetine girdi.

    mogollar'in bagtadi isgali:

    bir süre selçuklu hakimiyetinde kalan irak, cengiz han´in torunu hülagu tarafindan 1258 yilinin subat ayinda 200 bin kisilik ordu ile isgal edildi. o sirada son abbasi halifesi olan mustasim´in veziri ıbnü´l-alkam ve hülagu´nun danismani nasiruddin tus idi. her ikisi de sii olan bu kisiler hülagu´yu hilafet merkezi bagdad´in isgaline, halifeyi de ona teslim olmaya tesvik etti. bu isgalde bagdat´a giren mogollar 50 gün boyunca her türlü vahset ve tahribati yapti. kütüphanelerdeki paha biçilmez kitaplari topluca imha ederek dicle nehri´ne attilar. kubbelerdeki altinlari sökmek için camileri yiktilar. alimlerin çogunu öldürdüler. 1 milyondan fazla insan öldürüldü. ıslam medeniyetinin kültür ve sanat merkezi olan bagdat, mogollarin isgal ve tahribatiyla harab oldu. dini inancinda budist olan hülagu´nun, ıran-irak bölgesinde 1256 yilinda kurdugu ılhanlilar devleti ve mogollar, aynu lut maglubiyetinden sonra ezici gücünü kaybetmeye basladi. bagdat 1258 yilinda iki asir ıranli buveyhiler'in hakimiyetine girdi.

    daha sonraki dönemlerde irak´in bir bölümü akkoyunlu, karakoyunlu, ılhanli; musul´da zengi, atabaklar; erbil´de ve kerkük´te atabak gibi türk devlet ve beylikleri hakimiyetine girdi. 1508´de safeviler'in hakimiyetine giren bagdat, 1534 yilinda osmanli hakimiyetine girdi. osmanli hakimiyeti 1918 yilina kadar devam etti.

    ancak bu süre zarfindan 11 mart 1917´de ıngilizler bagdat´i isgal etti. daha sonra osmanli devleti´nin zayiflamasi ile bagdat 10 ocak 1919 yilinda ıngilizler tarafindan tekrar isgal edildi.

    ıngilizler, irak´i önce bizzat yönetmeyi denediler, ancak halkin sert muhalefeti ile karsilastilar. 1920´de irak´in genelinde isyan patlak verdi. irak´i yönetemeyeceklerini anlayan ıngilizler, peygamber soyundan gelen mekke serifi hüseyin´in oglu faysal´i irak´a kral yaptilar. krallikla imzaladiklari bir dizi anlasma ile irak´i 1930 yilina kadar manda yönetimi ile idare ettiler.

    1930 yilinda imzalanan bir anlasma ile irak´in bagimsizligi kabul edildi, 1932 yilinda manda yönetimi sona erdi. eylül 1980´de irak lideri saddam hüseyin´in ıran´a saldirmasi üzerine irak, 8 yil devam eden bir savas yasadi. bu savasta iki ülkeden 1 milyonun üzerinde insan hayatini kaybetti. saddam hüseyin 2 agustos 1990´da bu defa kuveyt´e saldirildi ve bu saldiri sonucu abd irak´a savas açti. bu savas ve sonrasindaki ambargo nedeniyle onbinlerce irakli hayatini kaybetti.

    savaslar ve ambargo nedeni ile 1 trilyon dolarin üzerinde maddi zarara ugrayan ve onbinlerce insanini kaybeden irak, bu kez abd tarafindan istila edildi.

    2) uzak

    3) iran irak savasi

    4) amerika birleşik devletleri tarafından kurulan irak yönetim konseyi, kendisini fesheredek, yetkilerini yeni kurulan geçici hükümete bıraktı.

    aslında irak yönetim konseyi'nin, egemenliğin resmen devri için amerika tarafından belirlenen 30 haziran tarihine kadar görevini sürdürmesi bekleniyordu.

    başbakanlık görevine getirilen ıyad allavi, kabinesinde yer alacak bakanların isimleri soyle:


    adil abdül mehdi maliye bakanı, hazım eş shalaan savunma bakanı, faleh el nakip ıçişleri bakanı olurken, hoşyar zebari dışişleri bakanlığı koltuğunu korudu.

    5) iyad allavi
    gazi yaver

    6) 51. amerikan eyaleti. pek bi uzak canım

  2. Gündelik Sözlük

Sözlük