Harfe Göre : a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Sözlük
  1. ask i memnu - gündelik anlamları...

    Online Gündelik - Türkçe Sözlük

    ask i memnu

    1) çoğu edebiyat incelemecisi tarafından türk romanının - gerçek anlamda- miladı kabul edilir halit ziya. onun başyapıtı “aşk-ı memnu” ise bugün bile roman tekniği açısından aşılmış değildir.

    2) yasak aşk 100 yil önce de vardi

    yasak aşk, burjuva kültürünün gösterişli içi boşaltılmış yaşam tarzı 100 yıl önce de vardı
    halid ziya uşaklıgil'in 100 yıl önce kaleme aldığı roman, siyah beyaz tv döneminde (1975) büyük yankı uyandıran dizi ve sonra da tiyatro oyunu olmuş.1900'ler osmanlısı ya da 1975'ler türkiye'sinden 2003'lere.

    türk edebiyatının büyük ustalarından halit ziya uşaklıgil'in romanından uyarlanan aşk-ı memnu osmanlı burjuvazisinin traji-komik hikayesi oyunda kendisinden daha yaşlı bir adamla evlenen bihter'in bir konakta yaşadığı büyük sıkıntı, evlendiği adamın neredeyse kendine yaşıt kızının olumsuz tavırları sonucu genç bir adama aşık olması anlatılıyor.

    kadın hareketinin sesini yükselttiği ikinci meşrutiyet döneminin edebiyat yapıtlarında kadın, bir 'birey' olarak işlenmeye başlamıştır. aşk-ı memnu, pek çok osmanlı romanının tersine, kadınlara yüzeysel yaklaşmaz.

    bihter'in evliliği ve yasak aşkı arasında yaşadığı çelişkiler, kadın cinselliği gibi 'tehlikeli' konuları da içine alacak şekilde işlenmiştir. aşk-ı memnu'da romantik aşk ve cinsellik evliliğin karşısında bir tehlike olarak durmaktadır.

    romanın sonunda bihter'in ölümüyle hem bir romantik aşk hem de bir evlilik sona erer. kadınların kamusal alanda hoş görülebilecek rahat tavırları, onları özel alanın evlilik kurumu tarafından belirlenen ilkelerine ihanet noktasına getirecek bir özgürlüğe kavuşturdukları noktada reddedilir.

    eskiden 'iffetsizlik' olarak algılanabilecek pek çok eylem aşk-ı memnu'nun kadınları için gündelik hayatın parçası haline gelmiştir. bu da o dönem zihniyetindeki hızlı değişimin ipuçlarını verir. firdevs hanım ile kızları peyker ve bihter, 'hafifmeşreplik'leri hoş görülen kadınlardır. bu 'hafifmeşreplik 'yasak aşk'a, bir 'ihanet'e neden olduğa anda ise, bir ahlakî çöküntü havasına bürünmektedir.

    3) ıstanbul büyükşehir belediyesi şehir tiyatroları tarafından da oynanmış oyun olarak.....

    kendinden daha yaşlı bir adamla evlenen bihter, yasak aşkın kurbanı olur.
    roman olarak 'aşk-ı memnu', aşk ile ahlak arasında yaşanabilen sancılarla, baba kız ve ana kız ilişkilerinin işlendiği sosyo-psikolojik bir kesit değil sadece, aynı zamanda siyasal bir özgürlük çığlığı.romanda siyasetten söz edilmediği ileri sürülebilir. ama halid ziya'nın siyasal eleştirisi romanda siyasetin hiç olmamasında vardır zaten.

    sırça köşklerine hapsolmuş, hayatlarını kendilerince anlamlı kılmak için didinen şu insanlar bize yabancı mı?

    ölenle ölmeyi reddederek hamle yapan adnan bey; çocukluktan genç kızlığa sarsıntılarla geçen -adı fidan demek olan- nihal; kudretinin esiri olan firdevs hanım; özerkleşme umuduyla evliliği seçen -adı 'en iyi' demek olan- bihter; kendini eğlenceye veren -adı 'çok gülen' demek olan- behlul; uçuk hayalleri için mali destek arayan nihad ile onu çarnaçar destekleyen karısı peyker; arzularını doğrularına tabi kılarak mutsuz olan matmazel de courton -ve doğrularını arzularına tabi kılarak mutsuz olan başkaları! -; adı 'yabani gül' demek olan nesrin; beyoğlu gecelerinin vazgeçilmez çiçeklerinden kette; beşir ve bülend.

    4) gustave flaubert in madame bovary sinden esinlendigi elestirilerine hedef olan eser. o dönemlerde roman kavrami tam olarak yerlesmemisti. roman türü çeviri eserlerle edebiyatimiza girmistir. fransizca bilen yazarlarin çeviri, adaptasyon eserleriyle roman türünü tanimisiz.esinlenmelerin intihal elestirisini hak edecek kadar çok oldugu eserlerin yaninda halit ziya ninki masum bir o kadar da özgün kalmaktadir.

  2. Gündelik Sözlük

Sözlük