Harfe Göre : a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Sözlük
  1. ugur mumcu - gündelik anlamları...

    Online Gündelik - Türkçe Sözlük

    ugur mumcu

    1) ailesi ankarali olmasina karsin, babasinin görevi nedeniyle bulunduklari kirsehir'de, 22 agustos 1942' de dogdu. tapu kadastro memuru sinasi hakki bey ile nadire hanimin dört çocugunun üçüncüsüdür.
    babasi ankara' ya ataninca, ulus' taki balikpazari' inda bulunan devrim ilkokulunda basladigi ilkögrenimini, bahçelievler' deki ulubatli hasan ilkokulunda tamamladi (1954) . cumhuriyet ortaokulundan (1957) , sonra deneme lisesini bitirdi, ankara hukuk fakültesine girdi (1961) . hukuk fakültesini bitirdikten sonra (1965) , kisa bir süre avukatlik yapti. dil ögrenmek için gittigi ingiltere dönüsünde, hukuk fakültesinin idare hukuku profesörü tahsin bekir balta' nin asistani oldu.
    ögrencilik yillarinda ' bilgi sahibi olunmadan fikir sahibi olunmayacagi' ni kavramis, etkin, coskulu bir gençti. hukuk fakültesi ögrenci dernegi baskaniyken onun öncülügünde yapilan toplantilara zamanin politikacilari, bilim ve sanat insanlari çagriliyor, katildigi 'münazara' lardaki basarilariyla dikkati çekiyordu. daha 20 yasindayken 'türk sosyalizmi' baslikli yazisi ile yunus nadi makale yarismasini kazandi.
    27 mayisin getirdigi özgürlük ortaminda çok okuyarak, arastirarak, yasami sorgulayarak kendi düsünce evrimini kurmaya baslamisti. 12 martin aydinlara yönelik baskici tutumundan o da payina düseni aldi. dogan avcioglu' nun yönetimindeki yön dergisinde 29 yasinda bir ögretim görevlisi olarak yaziyordu. askerligini yapmaya hazirlandigi sirada, 'orduya' hakaret etmekle suçlanarak tutuklandi. kendi deyisiyle, yön dergisi o sirada 'sikiyönetim bekleme salonu' gibi olmustu. birçok demokrat aydina cezaevlerinin kapisi ardina kadar açilmisti.
    bir yila yakin kaldigi mamak askeri cezaevinde öteki aydinlarla birlikte buz kirmak, tuvalet temizlemek zorunda birakildi. açilan davada, 7 yil hapse mahkûm edildi, ancak 'komünist düzenin getirilmesinde bayragi soldan saga sallanacagini belirtmektedir' gibi ifadelerin yer aldigi kararin yargitay'ca bozulmasindan sonra serbest birakildi ve hemen askere alindi. tuzla piyade okulundaki üç aylik egitimden sonra, okul yönetiminin 'kötü hal ve düsünce sahibi' diye suçladigi ugur mumcu, 'er' çikarildi; 'sakincali piyade' oldu. askerligini agri' nin patnos ilçesinde tamamladi.
    'sakincali piyade' sayildigi için onurunun kirilmadigina inandigindan, yedek subaylik hakki ve ayliklari için simgesel bir tazminat istegiyle dava açti. yedek subaylik hakki geri verildi, ancak askerligi sirasinda kendisi için yapilan tüm harcamalari tazminat tutarindan düsüldü. yasadiklari, gülmece ustalari için bulunmaz bir malzemeydi. kendisi de yazi ve konusmalarinda gülmece ögelerini sik sik kullanan ugur mumcu, bu dönemi, önsözüne aziz nesin' in 'bizi aci aci güldürdü diye yazdigi sakincali piyade adli yapitinda anlatti. bu yapit sonradan tiyatro oldu ve yüzlerce kez oynandi.
    her zaman duyarli olan midesindeki rahatsizliga doktorlarin tanisi ülserdi. ugur mumcu' nun '12 mart ülseri ' tanimlamasi bu dönemi özetlemeye yetiyordu. askerlikten sonra gazetecilikte karar kildi ve üniversitedeki görevinden ayrildi. yön, kim, türk solu, ortam ve baska dergilerle, aksam, milliyet ve yeni ortam gazetelerinden sonra uzun süre cumhuriyet'te yazdi. anka ajansinda çalisirken altan öymen' le birlikte izledigi yahya demirel' e iliskin 'mobilya dosyasi' adli bir kitap olusturdu, 'hayali ihracat' kavrami böylece kamuoyunun sözlügüne girdi.
    19 temmuz 1976' da güldal homan ile evlendi, 1977' de oglu özgür, 1981' de kizi özge dogdu. aile bireyleriyle ve dostlariyla paylastigi karsilikli sevgi saygi onun üretkenligine katkili oldu. 'susmayi, kendi kabugunun içine çekilmeyi' çagin suçu olarak niteleyen mumcu 'cesur bir kere, korkak bin kere ölür' diyordu. demokrasi ve insan haklari savunucusu olarak ülkü ve ilkelerinden hiç ödün vermedi. katilleri yakalanmayan gazetecilerin, bilim ve sanat insanlarinin, tüm insanlarin kani yerde kalmasin diyerek savasini verdi. terörün sılah kaçakçiliğiyla iliskisini giderek artan gerici örgütlenmenin iç ve dis boyutlarini belgeleriyle gözler önüne serdi. kamuoyu, susurluk kazasizla yeniden gündeme gelen abdullah çatli adini, ülkücü mafya kavramini ilk kez onun yazilarindan duydu. kontrgerilla var mi, yok mu tartismalarini, yurtdisindaki görevlilerimizin ayligini ödeyen örgütleri rabita olayini, kimi aydinlarin bile yüzeysel bir bakis açisiyla ele aldigi kürt sorununu, abdullah öcalan' in iç ve dis iliskilerini ıpekçı cinayetinin arastirilmasini, ağca' yi, papa suikastinin perde arkasini yilmadan ve korkmadan arastirdi. 12 eylül adaletini, özal döneminin kural tanimayan uygulamalarini bikip usanmadan yazdi. 1990' larin sonunda yasananlar ugur mumcu' yu hakli çikardi, ölümünden önce yayimlanan 25; ölümünden sonra yayimlanan 40 kitaptaki belge ve bilgiler, etkili ve yetkili olanlarca göz önüne alinmayi bekliyor.
    mumcu' nun dikkate deger asil özelligi ise insan iliskileri idi. ailesine çok düskün olan mumcu, yakin çevresi için de 'hasta olan için hastanede, yargilanan için mahkemede, tahliye olan için cezaevi kapisinda; birisi pasaport mu almamis, kim olursa olsun o isin pesinde' diye bilinen bir dost idi. hatta tanimadigi insanlarin sorunlariyla da yakindan ilgilenir, dogrudan ya da kösesi araciligiyla çözüm bulmaya çalisirdi.
    arastirmaciliginda, telefon numaralarindan uçak biletlerinin tarihlerine, resmi gazeteden ticaret sicil gazetelerine dek hiçbir seyi gözden kaçirmayan mumcu, ayni zamanda haber için ödün vermeyen, hiç kimsenin özel yasamiyla ilgili tek satir yazmayan, haber kaynagini her seye ragmen koruyan ve belgesiz yazi yazmayan örnek bir gazeteci idi.
    yobazlarin, kaçakçilarin, hirsizlarin, sömürücülerin korkulu rüyasi olan, cumhuriyet ve atatürk' ü tüm ilkeleriyle benimseyip savunan mumcu,
    dın maskesı altinda türkıyeyı emperyalızme teslım etmek ısteyenlerın gerçek yüzlerini sergiledi. silah kaçakçiligi, terör, kürt sorunu ve benzeri konulardaki arastirmalarini saglam belgelere dayandirdi. ' bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olunmaz' ilkesinden hareketle emperyalizmin, mafya araciligiyla türkiye' ye soktugu silahlarin terörü körükledigini kanitlariyla gözler önüne serdi.
    toplumsal sinif ve katmanlar arasinda dengesizligin ve sömürünün, planli devletçilikle önlenebilecegini, devlet kaynaklarini genis kitleler yerine bir avuç azinliga aktarmanin bu sorunu çözmeyecegini savundu.
    demokrat, laik, cumhuriyetçi, atatürkçü, devrimci, emekten tüm hak ve özgürlükten yana, emperyalizmin, çikarcilar, vurguncular ve yobazlarin karsisinda olan ugur mumcu, 24 ocak 1993 pazar günü arabasina konan bomba ile öldürüldü.
    'ben ankara' nin yerlisiyim' diyen ugur mumcu için ankara, yalnizca yasadigi kent degil, laik cumhuriyetin simgesiydi. ankara' da yasanan ve tüm yurda yayilan olumsuzluklar yüzünden zaman zaman 'ankara' nin tasina bak / gözlerimin yasina bak / uyan uyan gazi kemal / su felegin isine bak' diye yaziyordu. bu halk türküsü, ölümünden sonra bir bakima, ugur mumcu ile özdeslesti. demokrasi, adalet özgürlükler, emek için, laik cumhuriyetin atatürk devrimlerinin yara almamasi, terörün kaynaklarinin bulunmasi, irticanin boyutlanmamasi için yasamini yitiren ugur mumcu' nun ölümü, 24 ocak 1993' ten bu yana sorgulanamamaktadir.
    24 ocak 1993' ten bu yana hükümetler kuruldu, hükümetler bozuldu; basbakanlar, içisleri bakanlari geldi geçti, ancak ugur mumcu cinayeti aydinlanamadi.
    sosyalizmin, marksist-leninst, avrupa komünizmi, maoizm gibi degisik uygulamalari olduguna dikkat çeken ugur mumcu, türkiye için de bagimsizlikçi, anti-emperyalist, kendi özgün kosullarina uygun, kendi ulusal değerlerınden kopmamiş bir 'türk sosyalızmı' modeli öneriyordu.
    türkiye' de arastirmaci gazeteciligin öncüsü olan mumcu, irak' a yönelik operasyonlarda incirlik üssünün kullanilmasina izin veren hükümetleri elestirdi. yolsuzluk iddialari, yabanci istihbarat örgütleri, mafya, papa suikasti gibi konularda arastirmalar yapti. abdi ipekçi suikastinin perde arkasini belgeleriyle ortaya koydu.
    siyasilere yönelttigi elestiriler yüzünden, yazilari aleyhine birçok dava açildi. hepsinde de mumcu' nun hakliligi kanitlandi.
    ankara sanat tiyatrosunda sahnelenen 'sakincali piyade' adli oyunu büyük ilgi ve basari kazanan mumcu ilk ödülünü, 1962 cumhuriyet gazetesi yunus nadi armagani makale yarismasinda kazandi. 1979 yilinda, türk hukuk kurumunca 'yilin hukukçusu', ayni yil çagdas gazeteciler dernegince 'yilin gazetecisi' seçildi. 1980, 1982, 1983, 1987 ve 1993 yillarinda istanbul gazeteciler cemiyetinin inceleme ve röportaj dallarindaki ödüllerine deger bulundu. 1984, 1985 ve 1987 yillarinda nokta dergisi mumcu'ya 'yilin doruktaki gazetecisi' ödülünü verdi. 1980'de (cüneyt arcayürek'le birlikte) ve 1988'de sedat simavi vakfi kitle haberlesme ve gazetecilik ödüllerini aldi.
    mumcu'nun baska bazi ödülleri sunlar:
    1983'te balikesir barosundan 'cumhuriyet döneminin anitlasmis hukukçusu' ödülü,
    cumhuriyet gazetesinden 1987 yilinda 'rabita olayi dolayisiyla örnek gazeteci' ve 1988'de 'bülent dikmener haber ödülü';
    ankara tabipler odasindan 1988'de 'basin saglik ödülü';
    bogaziçi üniversitesinden 1988'de 'en çok okunan gazeteci ödülü';
    hey girl dergisinden 1992'de 'yilin gazetecisi ödülü';
    ankara sanat kurumundan '1992/93 onur ödülü'

    2) ugurlar olsun

    3) arastirmaci gazeteci kisiliginin, dogruyu ilke edinmesinin kurbani olan gazeteci yazar.
    bugün 62. yasi kutlanmis mezari basinda. ruhu sad olsun.

    4) şerefsiz bir şekilde düzenlenen suikaste kurban giden adam.

    5) haince bir saldiriya ugrayarak katledilen, erdem sahibi kişilik.

    6) vurulduk ey halkım!

    7) eserlerİ:sakıncalı piyade(tiyatro), yanında inceleme eserleri yazdı: suçlular ve güçlüler, mobilya dosyası, bir pulsuz dilekçe, büyüklerimiz, çıkmaz sokak, tüfek İcad oldu, silah kaçakçılığı ve terör, liberal çiftlik, 12 eylül adaleti, terörsüz özgürlük, rabıta, söz meclisten İçeri, papa-mafya-ağca, devrimci ve demokrat, sosyalizm ve bağımsızlık, İnkılap mektupları, kürt dosyası.



  2. Gündelik Sözlük

Sözlük