Harfe Göre : a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Sözlük
  1. eta - gündelik anlamları...

    Online Gündelik - Türkçe Sözlük

    eta

    1) euskadi ta askatasuna nın kısasıdır.

    bask dili nde "bask anayurdu ve özgürlük" anlamına gelsede "bask ülkesi için özgürlük" şeklinde daha çok telaffuz edilen örgüt yani şi meşhur eta

    malum ispanya ve küçük bir miktar da fransa topraklarında kalan işgal altındaki yurtlarının tam bağımsızlığı için silahlı mücadeleye yönelmek durumunda kalmış örgüttür.

    herkese iğrenç, pis, tu kaka bir hareketmiş gibi lanse edilen eta aslında hiç de öyle olmayan ve sadece bağımsızlıkları için savaşan her ezilen ulus gibi başka çaresi kalmadığı için silaha başvurmak durunda kalmış saygı duyulası bir harekettir.

    sadece topu topu 200-300 civarı aktif silahlı militanı olduğu varsayılsa bile bask ülkesi halkının ezici çoğunluğu tarafından desteklenen bir hareket.

    çok güzel bir coğrafyaya sahip olan bask a gidin sokaktaki adamla konuşun terörü lanetlediğini ilk elden söyleyecektir size. ama akşam iki tek atın eta dan ve bağımsızlık nutuklarından en şanlılarını sizinle paylaşacaktır.

    devlet korkusu da var sonuçta. herkes herşeyi yüksek sesle dile getiremiyor. faşizmin yani franco zulmünün izlerini her alanda hissedebilirsiniz bugünkü ispanyada. bu yadsınamayan bir gerçek.

    faşist diktator general franco tarafından 1937 yılında işgal edilen bask ülkesini, işgalden kurtarmak üzere bir öğrenci direniş grubu olarak 1959 yılında kurulan euskadi ta azkatasuna (eta), daha sonraki yıllarda silahlı mücadelesini yükseltti.

    1961 yılında politikacıları taşıyan bir treni raydan çıkarmayı başaran etacılar, 1969 yılında san sabastian gizli polis şefi melinton manzanası öldürdü. etanın silahlı mücadelesi 1973 yılında franconun başbakanı luis carreronun arabasına konan bombayla öldürülmesiyle en üst düzeye çıkarken, franco diktatörlüğü çözülmeye başladı.

    basklılar, franco rejiminin sona ermesinin ardından legal siyasi arenada mücadele etmek üzere herri batasuna partisini kurdu. etanın silahlı mücadeleyi 1980lerde yükseltmesi üzerine, ıspanyol polisi de kurduğu kontrgerilla orgutu anti-terörist özgürlük grubu (gal) ile kirli savaş olarak anilan catismalara yoneldi. bu grup militanlara suikastler duzenliyordu.

    eta, 1989 yılı ocak ayında 15 günlük ateşkes ilan etti. ıspanyol hükümetiyle cezayirde yapılan gizli görüşmeler sonuç vermedi. daha sonra silahlı mücadeleyi sürdüren etanın saldırılarından kılpayı kurtulanlardan biri de 1995 yılı nisan ayında bugünkü başbakan aznar olacaktı.

    1996 yılında seçimleri kazanarak iktidara gelen aznar, eta ve herri batasuna ya karşı sertlik politikası izlemeye başladı.

    herri batasunanın 23 yöneticisi, 1997 yılı aralık ayında eta ile işbirliği yaptıkları iddiası ile 7 yıl hapis ve ağır para cezasına çarptırıldı. daha sonra hakkında açılan davayla, herri batasuna partisi, geçici bir süreyle kapatıldı.

    bir süre tek taraflı olarak ateşkes ilan eden örgütün barış çağrıları aznar hükümeti tarafından karşılıksız bırakılınca, eta silahlı mücadeleye devam kararı aldı.

    2003 yilinda, abd başkanı bush tarafından washingtonda ağırlanan ispanya eski basbakani jose maria aznar abd yönetimince irak krizi esnasında yaptığı yalakaligindan dolayı ödüllendirildi. abdnin geleneksel terörist örgütler listesine herri batasuna da dahil edildi. daha önce bu listede silahlı mücadele veren eta bulunuyordu; ama ilk kez avrupada faaliyet gösteren legal bir parti, böylece terörist ilan edilmiş oldu.

    2) belli basli eylemleri kronolojik olarak asagidaki gibidir:

    gerilla mucadelesi veren eta örgütü, ilk şiddet eylemini 1961 de politikacıları taşıyan bir treni raydan çıkararak gerçekleştirdi.


    eta nın ilk kurbanıysa 1968 de düzenlenen saldırıda ölen bask bölgesindeki san sebastian kasabasının gizli polis şefi oldu.


    1973 te de diktatör general franco nun başbakanı luis carrero, eta nın düzenlediği bombalı saldırıda öldü.


    eta nın siyasi uzantısı olarak 1978 de herri batasuna partisi kuruldu. bu parti geçen yıl hükümetin isteğiyle yüksek mahkeme tarafından süresiz kapatıldı.

    eta tarihinin en kanlı yılı 1980 di. çeşitli saldırılarda toplam 118 kişi öldü.

    1983 te ıspanyol güvenlik güçleri eta ya karşı anti-terörist özgürlük adlı grubu, gal i kurarak bugün kirli savaş adıyla anılan mücadeleyi başlattı. gal ajanları, eta militanlarına suikastler düzenliyordu.

    1985 yılında eta nın madrid de ilk kez bombalı araçla saldırı düzenledi, saldırıda amerikalı turistler yaşamını yitirdi.


    fransa hükümetinin 1986 da, eta üyelerini sınır dışı etme kararı alması üzerine, örgüt eylemlerini ıspanya daki fransızlara da yöneltti. 86 yılında yine madrid de düzenlenen bir saldırıda ise 12 güvenlik görevlisi öldü.


    eta en kanlı saldırısını ise 1987 de barselona da bir süpermarkette düzenlemiş ve 21 kişi ölmüştü. örgüt daha sonra bu saldırının bir hata olduğunu kabul edip özür dilemişti.

    1995 teyse şimdi başbakan olan, o dönemin muhalefetteki halkçı partisi lideri jose maria aznar, eta nın düzenlediği bir suikast girişiminden kurtuldu.

    aynı yılın ağustos ayında da kral juan carlos da eta nın suikast girişiminden kurtuldu.

    1998 de eta, tarihinde ilk kez süresiz ateşkes ilan etti.

    bir yıl sonra, ıspanya hükümetiyle yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedilmemesini gerekçe göstererek ateşkesi bozdu.


    2000 de madrid de bombalı araçlarla düzenlenen saldırılarla eta şiddet eylemlerini yeniden başlattı. sosyalist politikacı fernando buesa ve koruması hayatını kaybetti. eski sosyalist sağlık bakanı ernest lluch da 2000 yılında vurularak öldürüldü.

    ıspanya hükümeti, 2002 de bask bölgesinin siyasi partisi batasuna yı, eta nın siyasi kanadı olduğu gerekçesiyle kapattı. parti suçlamaları kabul etmedi.


    2003 yılında 179 kişi eta üyesi oldukları şüphesiyle tutuklandı. çoğunluğu ıspanya ve fransa da olmak üzere 2000 yılından tutuklanan eta üyesi sayısı 650 ye ulaştı. örgütün en kanlı saldırısında 21 kişi öldü, 45 kişi yaralandı.

    18 şubat 2004 te eta, katalonya nın ıspanya bölgesinde ateşkes çağrısı yaptı.

    11 mart başkent madrid in merkezinde 3 ayrı tren istasyonunda düzenlenen saldırılarda 186 kişi yaşamını yitirdi. hükümet eta yı suçladı ancak örgüt saldırıyla bağlantısı olmadığını açıkladı. bunun aznar hukumetinin bir oyunu oldugu anlasildi ve bu nedenle ilk secimde aznarin partisi yenilgiye ugradi

    3) bask
    bask dili

    4) estımatet time arrıval ın kısaltması
    denızcılıkte tahmını varıs zamanı

  2. Gündelik Sözlük

Sözlük