Harfe Göre : a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Sözlük
  1. karl marx - gündelik anlamları...

    Online Gündelik - Türkçe Sözlük

    karl marx

    1) filozof, iktisatçı ve bilimsel sosyalizm'in kuramcısı karl marx, 5 mayıs 1818'de almanya'nın rhine eyaleti'nin trier kasabasında doğdu. orta öğretimini trier'de tamamladı. bonn ve berlin üniversitelerinde hukuk öğrenimi görürken tarih ve felsefeyle ilgilendi, hegelci e. gans'ın derslerini izledi. 1841'de 'demokritos'un ve epikuros'un doğa felsefelerinin farklılıkları' adlı doktora tezinde, dinin maddecilik açısından eleştirisini yaptı. sol hegelcilere katılarak bauer kardeşlerle dostluk kurarken, bir yandan da feuerbach'ın etkisinde kalıp 1842'de, muhalefetteki radikal burjuvalar tarafından kurulan rheinische zeitung gazetesinin yazı işleri yöneticiliğini yaptı. saint-simon, fourier, proudhon gibi yazarları okuyarak fransız sosyalizmini tanımaya çalıştı. 1843'te çocukluk arkadaşı jenny von westphalen ile evlendi. rheinische zeitung gazetesi 1843'te kapatıldıktan sonra paris'e yerleşti. fransız-alman yıllıkları'nı yayımladı (1844) . derginin bu ilk ve tek sayısında, yahudi sorunu adlı yazısıyla siyasal savaşım konusundaki görüşlerini ilk kez açıkladı. aynı yıl engels'le dostluk kuran marx okurken tuttuğu notlardan oluşan 1844 el yazmaları'nda, ana temasını yabancılaşmanın oluşturduğu hümanist bir felsefe geliştirdi. engels'le ortak ilk metninde (kutsal aile, 1845) tarih felsefesini maddeci görüş açısından eleştirdi. 1845'te vorwarts gazetesi yazıkurulu üyeleriyle birlikte sürülünce brüksele yerleşti. birkaç ay sonra engels'in de brüksel'e gitmesiyle ortak eserlerinin ikincisini (feuerbach üzerine savlar, 1845) ve üçüncüsünü (alman ıdeolojisi, 1845-1846) yayımladı. kuramsal çalışmalarının yanısıra, sosyalist işçilerle ve alman göçmenlerle ilişkilerini sıklaştırdı. brüksel alman ışçileri derneği'ni kurdu ve engels'le birlikte bir komünist yazışma ağı oluşturdu. komünistler birliği'nin isteği üzerine komünist manifesto'yu yazdıkları bu yıllar, ikisi için de geçmişteki felsefi bilinçleriyle hesaplaşma ve tarihsel maddeciliği geliştirme yılları oldu: bu yüzden, geçmişten kopuşları hem siyasal hem de kuramsal nitelikteydi. 1848 devrimi patlak verince, belçika'dan sınır dışı edilen marx, köln'e yerleşerek, neue rheinische zeitung gazetesini çıkarmaya başladı. bu gazetede işçilere yönelik makaleler yayımladı (ücretli emek ve sermaye, 1849) . almanya'dan, hemen sonra da yeniden fransa'dan sınırdışı edilince, 1849'da, ömrünün sonuna kadar kalacağı londra'ya yerleşti. yoksulluk içinde yaşadığı bu dönemde iktisat incelemelerine ağırlık verdi. temel eseri olan kapital'i hazırlamaya başladı. 1851-1861 yıllarında new york daily tribune gazetesinin avrupa muhabirliğini yaptı. 1864'te uluslararası ışçiler derneği'nin kurucuları arasında yeraldı. 1. enternasyonal'in açılış konuşmasını ve tüzüğünü yazdıktan sonra, kapital'in birinci cildini almanya'da yayımlattı (1867) . kızını görmek için gittiği paris'te paris komünü'ne tanık oldu. ıngiltere'ye dönünce fransa'da ıç savaş (1871) adlı eserinde bu devrim denemesini değerlendirdi. kapital'in yazımını sürdürürken, bir yandan da işçi partililerinin programlarının oluşturulmasına etkili biçimde katıldı. dühring'e karşı kalem tartışmasında engels'i destekledi. anti-dühring'in (1878) bir bölümününün yazımında engels'le çalıştıktan sonra hastalanarak çalışmalarını büyük ölçüde yavaşlatmak zorunda kaldı. 14 mart 1883'te londra'da öldü.

    2) 1844 - 1844 elyazmaları ekonomi politik ve felsefe

    1845 - kutsal aile

    1846 - alman ıdeolojisi

    1847 - felsefenin sefaleti

    1848 - komünist manifesto

    1849 - ücretli emek ve sermaye

    1850 - fransa'da sınıf savaşımları

    1852 - louis bonaparte'ın 18 brumaire'i

    1858 - grundrisse

    1859 - ekonomi politiğin eleştirisine katkı

    1860 - bay vogt

    1865 - ücret fiyat ve kâr


    1867 - kapital (1885 2.cilt, 1894 3.cilt)


    1871 - fransa'da ıç savaş

    1875 - gotha programı'nın eleştirisi

    1905 - artı değer teorileri

    3) diyalektik materyalizmin kurucusu bilim insani.

    4) 1967 yilinda yazmiş oldugu "kapital" adli eseri ile kapitalizme eleştiri getirmişti.iş gucunu,bır urunun degerindeki tek etken olarak goruyordu.kapitalizmde ekonomik krizlerin yaşanacagi konusu uzerinde duruyordu.sozunu ettigi krizin bir formu da kapitalistler arasindaki rekabetten kaynaklanan teknolojik degişimlerdi.marx'a gore teknolojinin degişmesi ile uretim kapasitesi artacak,fakat yeni teknolojiler nedeniyle iş gucunun yerini makineler alacak,işsizlik artacak,maaşlar azalacak ve ortada satilmayan urunler kalacaktı ve bu da bir krize sebebiyet verecekti.

    5) avrupanın korkulu ruyasi, hayalet insan...

    6) toplumsal evrimin, devrimci dönüşümlerin ve toplumun alt düzeyde bir düzenden daha üst düzeyde bir düzene geçişinin yasalarını buldu.o,üretim araçlarının özel mülkiyetini kapitalistpaylaşım biçimini ve kapitalistin el koyduğu artı değeri bilimsel olarak incelemiştir. o sınıflar ve sınıf mücadelesini ilişkin bilimsel teoriyi yaratmış ve proletaryaya burjuvaziyi devirmek,kapitalist sistemi yıkmak kendi diktatörlüğünü kurmak sosyalist toplumu inşa etmek için mücadele yollarını göstermiştir.

    7) asıl yahudi ismi kesile morahay'dır,


    8) dünya komünizminin en onde gelen isimlerinden birisidir; ayni ideolojilerde olan, bir de lenin vardir.

    9) lenin

    10) bilimsel sosyalizm'in kurucusu, bunun birde utopik olanı vardır ona da utopik sosyalizm denir

  2. Gündelik Sözlük

Sözlük