Harfe Göre : a b c ç d e f g h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Sözlük
  1. pun paregentan - gündelik anlamları...

    Online Gündelik - Türkçe Sözlük

    pun paregentan

    1) eski paregentan gelenekleri van yoresinde paregentan’da soyle bir gelenek yasatilirdi: dort bes kisi, olmus numarasi yapan birini, bir evin esigine yatirir ve feryat figân ederek o evden kefen ve sarap isterlerdi. onlar kendi aralarinda sarap icerken “olu” de dirilip ev sahibinden sarap isterdi. grup guluserek ayni oyunu baska bir evde yinelemek uzere yola koyulurdu. bu gelenek 20. yuzyil basina kadar surdu. bir diger gelenek uyarinca yilda iki kez (paregentan ve sonbahardaki navasart bayramlarinda) “kose ve gelin” tiplemeleri ortaya cikardi. kose (sakalsiz), senlik boyunca kilik degistirir en cok da olu taklidi yapardi. o donemde oynanan “muhtar ve kâhyasi” (res ve kizir) adli diger bir oyunda ise kaybeden taraf esege ters bindirilip, sirtina konulan tutusturulmus otlarla dogruca suya atilirdi. eski paregentan geleneklerinden biri de kurban kesmekti. kurban kesme ayinlerinin geleneksellesmesinin nedenlerini “erken tunc devri” anlayisinda aramak gerekir. o donemde olen kisi yanina yiyecek ve silahlari konularak gomulurdu. zamanla bu kurban eti koyma gelenegi unutulurak bayram suresince ziyafet sofralari donatilmaya baslanmistir. paregentan bayraminda her evde bol ve cesitli yiyecekler bulundurulurdu. herkes kendi gucune gore koyun, sigir, inek, bildircin kurban eder ya da balik satin alirdi. kayseri’nin everek-fenese koyunde paregentan “kebap pazari” olarak anilirdi, cunku o gece konu komsu herkes bir araya gelerek kebap yer ve birlikte eglenirlerdi. kilik degistirerek bayram oyunlarini gerceklestirme gelenegi zamanla asil anlamindan uzaklasti ve maske takmak daha sembolik, daha teatral bir hal aldi. oyunlarla doga guclerine hukmetme gelenegi unutuldu. insanlar taninmamak icin maske takmaya basladilar. oyunlar sadece insanlari eglendirme amacini guduyordu, maske takanlar “maskara”, “mucina” olarak adlandirildilar ve tiyatro geleneginin temelleri atilmis oldu. paregentan gununun ikindisinde evlerde yasatilan bir “meymun” gelenegi de vardi. tuhaf kiyafetler giydirilen “meymun” (maymun) seytana ya da svod’a (subat ayinda ortaya ciktigina inanilan kotu ruh) benzetilirdi. bazan keci olarak da gorundugune inanilan svod sozune yuklenen anlam zamanla degisti ve baharin gelisinden once, uretime kotu etkisi bulunanlar, svod olarak adlandirildilar. svod, bir an once bitmesi istenen subat ayi ve kisla ozdeslestirilirken, mart ayi da gelmesi beklenen baharin simgesi oldu. paregentan bayramini halay cekerek noktalamak da yerlesik geleneklerden biriydi. yasli erkekler ve kadinlar da el ele oyunlar oynar, sarkilar soylerdi. bayram sonrasindaki, pazartesi gunu kilisede “pagyal khoran” olarak adlandirilan bir toren yapilir. buyuk perhiz’in ilk gunu perdesi kapali khoran onunde badarak(dini ayin) gerceklestirilir. arastirmalariyla tanin patrik magakya ormanyan, bu gelenegi manastirlarda buyuk perhiz oncesindeki gece bakla kavurup halka dagitma merasimlerine baglar ve halk arasinda bu iki merasimin “baklakhoran” (kavurma bakla) olarak anildigina dikkat ceker. paregentan’da yasatilan bir gelenek de atese tapmanin izlerini tasirdi. ornegin lori’de paregentan suresince ocaklardaki ates hep yakili kalir, atesi sondurmek buyuk gunah sayilirdi. hiristiyanlik paregentan’i bayram olarak kabul etmemis ancak bu surecin son gununu “buyuk perhiz”den onceki son yemek gunu” olarak kabul etmistir.

  2. Gündelik Sözlük

Sözlük